SMED (Single Minute Exchange of Die)

SMED metoda diagnozowania i usprawniania procesów produkcyjnych w przemyśle.

    Jest to metoda diagnozowania i usprawniania procesów produkcyjnych w przemyśle, zapoczątkowana w 1950r. przez Shingeo Shingo - jednego z najwybitniejszych współczesnych przedstawicieli japońskiej nauki oraz praktyki organizacji i zarządzania.
    Przez pojęcie SMED rozumiemy szybkie przezbrojenie maszyny. Dokładniej mówiąc, jest to proces redukujący czas przezbrojenia maszyny. Wymiana narzędzia następuje w ciągu jednocyfrowej liczby minut (do 10).
    W dzisiejszych czasach, kiedy coraz większy udział w ogólnej produkcji ma produkcja jednostkowa, możliwość szybkiej zmiany i przezbrojenia narzędzi gwarantuje elastyczność i zwiększenie konkurencyjności. Kluczową kwestią SMED jest znalezienie optimum kosztów produkcji, związanych z przystosowaniem maszyn i stanowisk do szybkiego przestawienia na kolejny produkt. Redukcja czasu przezbrojenia maszyny zwiększa czas przeznaczony na produkcję i jednocześnie umożliwia zmniejszenie wielkości partii produkcyjnych oraz ilości zapasów. W efekcie powoduje to obniżenie kosztów produkcji.

Na proces przezbrajania maszyn i urządzeń składa się:

• przygotowanie demontażu, weryfikacja materiałów
• demontaż i montaż narzędzi
• centrowanie i ustawianie wymiarów oraz innych parametrów
• wykonanie próbnych egzemplarzy półfabrykatów

Etapy ulepszania procesu przezbrajania to między innymi:

• Stadium przygotowawcze - szczegółowa analiza pracy  polegająca na sfilmowaniu procesów przezbrajania i omówieniu z robotnikami przebiegu przezbrojenia
• Rozgraniczenie przezbrojenia wewnętrznego i zewnętrznego - w stadium tym część czynności można wydzielić i realizować podczas pracy maszyn (redukuje się czas nawet o 30-50%
• Przekształcenie przezbrojenia wewnętrznego w przezbrojenie zewnętrzne - np. uzbrojenie dodatkowej głowicy w odpowiednie narzędzia podczas pracy i wymiana samej głowicy podczas przezbrojenia, co umożliwia jeszcze większą redukcję czasu przezbrajania (odwołanie do formularzy COE – Change Over Efficiency)

    Podczas wdrażania metody SMED stosuje się różne techniki, między innymi: listę zapytań, tablice weryfikacyjne czy próby funkcjonowania. Istotne jest, by podczas analizy uwzględnić nie tylko wykaz oprzyrządowania, lecz również dane dotyczące np. ciśnienia, temperatury, wielkości numerycznych, miar i wymiarów opisujących proces. Otrzymane ustalenia należy zweryfikować, przeprowadzić doświadczalne potwierdzenie skuteczności, wykluczyć potencjalne zagrożenia i zagwarantować sprawne funkcjonowanie.
    Podsumowując – w metodzie SMED postuluje się między innymi standaryzację maszyn i urządzeń, szybkie mocowanie wymienianych narzędzi i ich racjonalne rozmieszczenie, odpowiednie przygotowanie przezbrojenia oraz stosowanie analizy wartości opisujących proces.