MTM – Prawidłowo od samego początku

Redukcja i unikanie zbędnych kosztów przedsiębiorstw…

Wydawnictwo Polskie Stowarzyszenie MTM 2010, ISBN 978-83-928328-0-5, 156 stron,

Poszukiwanie najlepszych rozwiązań i zwiększanie konkurencyjności jest dla przedsiębiorców przysłowiowym „być albo nie być”. Redukcja i unikanie zbędnych kosztów działalności przedsiębiorstwa w okresie kryzysu czy też intensywnego rozwoju gospodarki jest ważnym i coraz bardziej popularnym tematem. Właściciele firm i osoby zarządzające zdają sobie sprawę z faktu, że uzyskanie większych zysków wiąże się nie tylko z przychodami finansowymi, ale także z obniżaniem kosztów pracy. W tym aspekcie coraz bardziej popularna staje się w Europie metoda MTM, której poświęcona jest książka MTM – Prawidłowo od samego początku.

Pozycja ta prezentuje pełny obraz metody MTM, poczynając od pierwszych kroków na drodze rozwoju w Stanach Zjednoczonych, przez opis powstawania kolejnych Narodowych Stowarzyszeń MTM i utworzenie Międzynarodowego Dyrektoriatu, do praktycznego zastosowania narzędzi i systemów MTM w poszczególnych branżach przemysłu, po oddziaływanie i rozwój na arenie międzynarodowej ze szczególnym uwzględnieniem Polski.

Autorzy w przejrzysty sposób szkicują, jak doszło do rozwinięcia i popularyzacji MTM, metody, stosowanej dziś na takich obszarach jak produkcja, logistyka, utrzymanie ruchu, zarządzanie czy usługi.

Amerykańscy inżynierowie, Frederick Winslow Taylor, który rozpoznaje znaczenie zoptymalizowanych metod pracy i konieczność studiów nad czasem czy Frank Bunker Gilbreth, który tworzy studia nad ruchem, stawiają pierwszy krok do opracowania systemu czasów elementarnych, do którego przynależy metoda MTM.

Wydanie pod koniec lat 40tych książki „Methods-Time-Measurement” przez Harolda B. Maynarda i Gustave J. Stegemertena stanowi początek ugruntowania metody MTM. Dziesięć lat później w czasopiśmie naukowo-technicznym „Mechanik” pojawia się pierwszy w Polsce artykuł o MTM „Analiza i normowanie czynności ręcznych wg systemu MTM”.

Już w latach 60tych przeprowadzono pierwsze projekty MTM z imponującymi wynikami kilkudziesięcioprocentowych wzrostów produktywności.

Przykładem jest przedsiębiorstwo „Fanina” w Przemyślu, gdzie przeprowadzono projekt w zakresie kształtowania taśmy montażowej i obniżono przy tym czas pracy o 31,9 procent.
W innym zakładzie w Łodzi w obszarze montażu osiągnięto obniżkę czasochłonności o ponad 40 procent w skali roku.

Dziś MTM Polska może poszczycić się doświadczeniem w przeprowadzeniu kilkudziesięciu projektów usprawniających, których efekty mówią same za siebie.

AVON w Garwolinie - ilość wózków widłowych zredukowano z 93 do 61 sztuk przy równoczesnym wzroście produkcji o 23%.

Fiat Auto Poland w Tychach - nakreślono plan wzrostu produktywności robocizny, który przewidywał w przeciągu czterech lat zmniejszenie strat oraz wzrost wartości dodanej z 48,3 do 67,2 procent.

US Pharmacia — producenta leku Apap dla Dzieci i Ibuprom Zatoki — zrealizowano projekt zwiększający efektywne wykorzystanie (OEE) na linii do pakowania o ok. 20 procent.

Liczne projekty w zakładzie MAN BUSES Sp. z o.o., współpraca z firmą Ronal Jelcz–Laskowice, będącą jednym z największych producentów felg aluminiowych, z firmą Müller–Die lila Logistyk, oferującą doradztwo logistyczne – to wszystko mówi o ogromnym potencjale upraszczających i optymalizujących systemów MTM, dodatkowo wspomaganych filozofią Lean Manufacturing, pozwalających przedsiębiorstwom osiągać potężne oszczędności za sprawą doskonalenia procesów produkcyjnych.

Jednak pierwszymi, którzy rozpoznają korzyści płynące z MTM są pod koniec lat 40tych inżynierowie przemysłowi ze Stanów Zjednoczonych. Do dostrzeżonych zalet należy tu m.in. możliwość optymalizacji metod pracy dzięki wykonywaniu analiz przebiegów roboczych nawet przed rozpoczęciem produkcji oraz szczegółowe wczesne planowanie procesów pracy stwarzające warunki do precyzyjnego kierowania przedsiębiorstwem. Poza tym inżynierowie i konstruktorzy dysponują teraz narzędziem do rozwoju produktów, które mogą być wytwarzane i montowane znacznie taniej.

Kilkadziesiąt lat później w Niemczech zalety te wciąż decydują o tym, że metoda MTM jest jedną z najczęściej stosowanych technik optymalizacyjnych. Wybranym przykładem jest Daimler–Benz AG, producent samochodów ze Stuttgartu, osiągający pionierskie sukcesy w projektowaniu prostej w montażu linii samochodów klasy E – zamiast jak w przypadku poprzedniego modelu po piętnastu miesiącach, szczyt produkcji seryjnej nowej klasy E zostaje teraz osiągnięty zaledwie po trzech i pół miesiąca. Innym ciekawym przykładem jest przemysł stoczniowy. Przykładem jest stocznia Howaldtswerke, największy pracodawca w Szlezwiku–Holsztynie. MTM w celu umocnienia konkurencyjności stoczni opracowało tu zoptymalizowane procesy pracy, które doprowadziły do wzrostu produktywności o 30 procent. Dzięki sporządzonym przez MTM analizom dotyczącym optymalizacji kształtów montowanych kadłubów, alternatyw i kosztów produkcji, Airbus w Hamburgu, czołowa fabryka samolotów, w której polscy specjaliści mają swój stały udział, podjęła decyzję o budowie największego samolotu pasażerskiego A380.

Inne liczne przykłady wykorzystania MTM zostały szczegółowo opisane w książce.

Dzięki systemowi czasów elementarnych czas zadany określonej czynności składającej się z większej ilości ruchów roboczych jest możliwy do obliczenia w bardzo dokładny sposób. Zbędnymi stają się zatem stałe wewnątrzzakładowe szacunki stopnia wydajności. W wydaniu MTM – Prawidłowo od samego początku została graficznie przedstawiona karta wartości normatywnej MTM – wynik rozwoju i opracowania Podstawowej Metody MTM – zawierająca tabelę ruchów elementarnych. Od czasu jej pierwszego wydania w 1955 roku została tylko nieznacznie zmieniona – dowód na jakość i niezawodność metody MTM.

W książce przedstawiono także Kompleksowy System Produkcyjny GPS (z niem. Ganzheitliches Produktionssystem), którego celem jest zastosowanie i dopasowanie do siebie istotnych dla sprawnego procesu tworzenia wartości dodanej metod i narzędzi. Wykorzystane w ramach Kompleksowego Systemu Produkcyjnego zasady i metody są przedstawiane w systematycznym powiązaniu i opisywane w postaci standardu. Przez połączenie i koordynację wszystkich czynności w przedsiębiorstwie do jednego obszaru – wytwarzanie w sposób ekonomiczny oraz w ukierunkowaniu na klienta – doprowadza się do całościowej optymalizacji sytuacji w przedsiębiorstwie. Z pomocą inwentarza GPS w zakresie montażu i produkcji doskonalono części struktury i wyposażenia modelu samolotu A380 oraz opracowywana była zoptymalizowana organizacja materiałów i pracy. GPS to zakończenie nieskoordynowanych strategii doskonalenia przez ośrodki przedsiębiorcze. Przedsiębiorstwo Grammer AG, jeden z największych producentów siedzeń samochodowych i dostawca dla całego przemysłu motoryzacyjnego, już w pierwszym roku po wprowadzeniu narzędzi GPS zaksięgował znaczne zyski. W koncernie Volkswagen, posiadającym na świecie ponad 45 ośrodków produkcyjnych, już od dłuższego czasu zakotwiczone są strategie optymalizacji GPS, przy czym sam producent samochodów ma duży udział w opracowywaniu GPS.

Pozycja MTM – Prawidłowo od samego początku stanowi inspirację dla osób zainteresowanych efektywną organizacją pracy w każdej branży gospodarki. Twarda oprawa oraz znakomite opracowanie tej ilustrowanej książki zachęca do wykorzystania jej jako prezentu dla szefa, prezesa bądź dopiero kształcącego się studenta. Polskie Stowarzyszenie MTM gorąco zachęca do uważnego jej przeczytania.